محوطه باستانی هفت تپه

مساحت محوطه درحدود ۱/۵ کیلومتر مربع و متشکل‌از ۱۴ تپه است. در سال‌های بعد هنگام راهسازی‌های مربوط به شرکت نیشکر هفت‌تپه٬ قسمتی از یک دیوار خشتی و طاقی آجری نمایان گردید و بلافاصله توسط هیأت حفاری باستان‌شناسی به عنوان نقطه آغاز کار انتخاب و با ایجاد شبکه‌‌های ۱۰ × ۱۰ حفاری٬ روند کار به سمت جنوب ادامه پیدا کرد که مجموع تعداد آنها حدود ۱۵۰ ترانشه می‌باشد.

در آرامگاه موجود در محوطه٬ سکوی بزرگی ایجاد شده که توسط دیوارچه‌های کوتاهی به سه بخش تقسیم می‌شده‌است. در بخش شمالی هفت اسکلت قرار داشته، بخش میانی که کوچکتر از دو بخش دیگر است، بدون اسکلت و بخش جنوبی دارای دو یا سه اسکلت بوده‌است. در پای سکو در جنوبی‌ترین قسمت آرامگاه، مجاور درب ورودی تعداد ده اسکلت بصورتی بی نظم بر روی هم قرار داشتند. به این ترتیب مجموعاً حدود ۲۱ یا ۲۲ اسکلت در معبد پیدا شده‌اند. تقسیم بندی سکوی آرامگاه به بخش‌های مختلف خود گواه اینست که این مقبره برای تدفین اشخاص متعددی ساخته شده و احتمالاً یک آرامگاه شاهی نمی‌باشد. وجود اسکلت‌های متعدد بر روی سکو و انباشته کردن اسکلت‌های قدیمی در گوشه آرامگاه نیز این مسئله را تأیید می‌کند. با توجه به اکتشافاتی که در نقاطِ مختلفِ منطقه انجام شده‌است، درب ورودی آرامگاه پس از هر تدفین با سنگ یا آجر بسته و در هنگام تدفین‌های بعدی مجدداً باز می‌شده‌است. مشاهداتی که در هفت تپه شده، نیز حاکی از این مسئله می‌باشد.

موزه هفت تپه حاوی تمامی اکتشافات فوق است

"محوطه باستانی هفت تپه "              

هفت تپه نامی است که به مجموعه ای از تپه های پراکنده در محدوده ای با دست کم 30هکتار مساحت واقع در 10کیلومتری جنوب شرق واقع شده است. این مکان را نخستین بار دمورگان در سال 1908 توصیف کرد،او سپس در شوش به کار پرداخت. دکتر عزت اله نگهبان آن را در بین سالهای 1965و1974 در طول چهارده فصل حفاری کرد.در واقع عملیات کاوش این محوطه،با نمایان شدن یک طاق آجری هنگام ساخت جاده شرکت کشت و صنعت نیشکر هفت تپه در سال 1344خورشیدی به سرپرستی دکتر نگهبان آغاز و تا سال 1375ادامه یافت. به سبب کشف تکه ای از سنگ یادمان در حیاط مرکزی در مجموعه "گور -معبد تپتی -اهار"،این محوطه به دو "مجموعه سکودار"(1 و 2) در جنوب شرق نام گذاری شد. در این سنگ یادمانی اشاره به "شش نگهبان "خانه"،به معنی خانه و ساختمان شده است. طبق متن این کتیبه به سادگی می توان آنرا "گور شاهی" خواند. گور شاهی هفت تپه از خشت و آجر ساخته شده است و به H درازی شبیه است. در این گور، سکوی بزرگی ایجاد شده که توسط دیوارهای کوتاهی به سه بخش تقسیم می شده است. در بخش شمالی هفت اسکلت قرار داشته، بخش میانی که کوچکتر از دوستان بخش جنوبی است دارای دو یا سه اسکلت بوده و در سکوی جنوبی آرامگاه، مجاور درب ورودی تعداد ده اسکلت بصورت بی نظم بر روی هم قرار داشتند.به این ترتیب در مجموع 22اسکلت در معبد پیدا شده است. موزه هفت تپه حاوی تمامی اکتشافات فوق است. در ساختمان شماره 1،  چند اتاق بصورت پیوسته به یکدیگر قرار داشتند که بدلیل کشف مواد اولیه و همچنین وجود کوره، کارگاهی جهت تولید اشیاء فلزی و سفالی بوده است.

" نتیجه گیری "

- در مدت چهارده فصل کاوش مداوم، آثار معماری ارزشمندی بدست آمد.

-در بر پایی ساختمان های شهر،علاوه بر خشت و آجر از مصالحی چون گچ،قیر طبیعی و ملات های گلی استفاده شده است.

-آثار معماری مکشوفه در هفت تپه شامل مجموعه آرامگاه ها و چند مجموعه بزرگ دیگر است.

- در مجموعه آرامگاه شمالی، بازمانده های اسکلت های انسانی و قرار گیری اسکلت ها نشان دهنده این است که دفن مردگان در یک زمان نبوده است و در آرامگاه بخش غربی تعداد 22اسکلت بصورت منظم کنار یکدیگر قرار داشتند که این حاکی از تدفین همزمان (تدفین دست جمعی) این مردگان می باشد.